- theoloog, hoogleraar communicatie en pr (1929-2021)
Uit 'HET IS EEN WONDER ALS IEMAND VERSTAAT WAT EEN ANDER ZEGT', interview op vrijmetselarijdenhaag.nl, 10-3-2014
Vergemeenschappelijking
Communicatie is momenteel ook het meest sociale feit. Communicatie heeft van oorsprong te maken met 'communio', met vergemeenschappelijking. Wat de mens er nu van maakt is meer informatie. Wat we doen met Twitter en Facebook heeft weinig van doen met 'communio'. Er is geen heen en weer in de informatie. Dus is er ook weinig vergemeenschappelijking. Dat is momenteel een knelpunt in de samenleving. We hebben het wel over communicatiemiddelen, maar als jij iets uitzendt op Twitter, wil dat helemaal niet zeggen dat het ook ontvangen wordt. Laat staan, dat er iemand antwoordt.
Wonder
Het is een wonder als iemand verstaat wat een ander zegt. Laat staan dat hij ook reageert op wat een ander zegt.
Bij-gefantaseerd
Er zijn veel onderzoeken gedaan naar de communicatie over de goede boodschap in de kerk. Zet honderd mensen bij elkaar en je krijgt dertig verschillende inhouden van dezelfde preek. Een dominee in Amsterdam liet de mensen opschrijven wat hij gezegd had. Hij kreeg de antwoorden in een samenvatting op papier en toen zei hij: 'Dit zijn dertig nieuwe preken.' De mensen hadden dat al luisterend gewoon bij-gefantaseerd. Vaak wordt de boodschap anders opgepakt – ik zeg niet verkeerd, want dat is een waardeoordeel – maar anders dan dat bedoeld was. Het gaat door de molen van het menselijk brein heen. De mensen hebben een machientje in het hoofd: een perpernoten-analyse-machientje. Ze halen eruit wat hen aanspreekt en wat hen goed uitkomt. Dat moet je er ook bij zeggen. Wat ze goed uitkomt en wat ze altijd al gedacht hadden. Waar ze de laatste tijd mee bezig zijn. Het is een hersentechnisch feit dat ik niet zo geloven kan als mijn vader of moeder. Dat heeft-ie gezegd', zeggen ze dan. Misschien heb je dat helemaal niet gezegd, maar dat halen ze eruit. Ik geloof niet zo in de gedachte dat woorden onmiddellijk overkomen.
Zaaigrond
De dominee en de mediaman hebben één ding gemeenschappelijk. Ze hebben de samenstelling van de zaaigrond niet in hun macht. Als je vier kinderen hebt, dan zaai je vier keer in verschillende zaaigrond. Het is het zelfde verhaal, maar het komt vier keer verschillend over. Dat ga je beseffen als je kinderen hebt. Je hebt het ontvangstapparaat niet onder controle.
In relatie met jou
Authentieke communicatie betekent ontmoeting. De godsnaam in het Oude Testament betekent 'Ik-ben-in-relatie-met-jou'. Dat is een ontmoeting met het heilige, daar is niet veel fantasie omheen te plooien. Communicatie is ontmoeting, met behoud van het eigene van het karakter van degene die het zegt en degene die het hoort.
Het kan niet anders
Het meeste van wat uitgezonden wordt gaat verloren in het niets, in de vergetelheid. De existentiële ontmoeting met het goddelijke wordt door ieder mens op een andere manier ingevuld. Mag dat? Dat is de vraag niet. Kan het anders? Nee, het kan niet anders.
Uit 'Trouw', 4-6-2021 (uitspraak eerder gedaan in 'Trouw' in 1998), door Nico de Fijter
Proces
In kerkelijk Nederland is er een enorme koudwatervrees voor de gedachte dat geloven een proces is dat permanent in staat van verandering verkeert.
Uit 'De verwondering', kro-ncrv, dec. 2015, door Annemiek Schrijver
Nevengeschikt
Wij zijn niet ondergeschikt aan de bijbelschrijvers, wij zijn nevengeschikt. Want wij menen ook de geest Gods te hebben.
Doe nou niet
Doe nou niet net of je 't weet!
Geen hemel
De hele kerk rekent zich rijk, maar in het hele Oude Testament komt de opstanding niet eens voor. Er komt ook geen hemel voor.
Niet de bergrede
Ik haat elk beroep op dogma's, terwijl men dan niet de bergrede wil uitvoeren.
Alsof
(Over de politiek) Ze doen alsof ze het nog in de hand hebben, maar ik begin langzamerhand een beetje te twijfelen. (...) Ik denk dat we overvallen worden door iets, een incident, zoals altijd. En dan wordt er naar de wapens gegrepen.
Uit 'Het hoogste woord', NCRV-gids 43/2005, door Jaap Friso
Wederkomst
Het geloof in de wederkomst loopt hard achteruit. Alleen in de evangelicale hoek wordt eraan
vastgehouden. Jezus moet terugkomen in de handelingen van mensen; daar draait het om. Dat hij
lijfelijk terugkomt, daar geloof ik niks van.
Uit interview 'Trouw' 22-4-2004:
Pluriforme waarheid
De waarheid is pluriform, en dat zeg ik op bijbelse gronden. We kennen ten
dele, we weten ten dele, zegt Paulus. We zien nu nog door een beslagen spiegel.
Zie ook hier.