- journalist, schrijver, interviewer van de reeks 'Tien Geboden' (1961)
Uit 'De allemansvriend', 2025 (Uitg. Atlas Contact)
Een behoorlijke vraag
Mensen die bedreven waren in het geven van antwoorden bleken zelf nauwelijks in staat een behoorlijke vraag te stellen.
Toch
Een fijn gesprek leidde niet per definitie tot een goed verhaal en een interview dat moeizaam tot stand was gekomen kon toch een prachtige tekst opleveren.
Lastige vragen
Nog zo'n familietraditie: eindeloos kletsen over elkaars besognes, maar lastige vragen uit de weg gaan.
Uit 'Interviewer Arjan Visser blikt terug op 499 keer Tien Geboden: Zou ik zelf ook zo intiem durven zijn? Nee.' Interview 'Trouw' 29-9-2018, door Iris Pronk
Een goede zoon
Ik heb het in mijn jeugd moeilijk gevonden om een goede zoon te zijn. Niet van mijn moeder, maar wel van mijn vader. Ik deed wel mijn best, dronk toen ik een jaar of elf was tijdens een vakantie in Spanje te veel sangria, omdat ik dacht dat hij dat wel stoer zou vinden. Maar toen ik de volgende morgen, ziek, mijn bed niet uit wilde komen, werd hij boos: 'Eruit! 's Avonds een vent, 's morgens een vent!' Daar zit wel wat in, trouwens ...
Zó toegespitst
Er is wel een verschil met vroeger: mijn ouders zagen ons graag als gelovige christenen opgroeien. Maar ik had bij het geloof al vrij snel mijn twijfels. Op mijn elfde dacht ik: huh, is dit het nou, dominee Bol in de Maranathakerk in Werkendam? Is de waarheid dus niet die andere kerk, niet die andere dominee, is het geloof zó toegespitst op deze ene plek?
Beter dan God
Toen zei ik tegen mijn ouders: 'Ik geloof het gewoon niet, ik wil niet meer mee.' Ik mocht thuis blijven, de rest ging nog wel naar de kerk. 'Waarom hoeft Arjan dan niet?' vroeg het zusje dat onder mij komt. Waarop mijn vader zei: 'Arjan denkt dat hij het beter weet dan God.'
Uit 'Arjan Visser: Ik zou best iets meer credits willen krijgen voor wat ik doe', 'Trouw' 23-1-2025 n.a.v. zijn roman 'De allemansvriend', interview door Sander Becker
De wind van voren
Zo streng was het vroeger bij ons thuis niet. Op mijn elfde twijfelde ik aan het geloof en liet ik het achter me. Ik heb er niets aan overgehouden. Soms ben ik nog wel jaloers op de gereformeerden uit mijn jeugd. In de Maranathakerk in Werkendam klopte alles. God waakte over je, iedereen was keurig. Tegelijk gruw ik van hoe het daar was. Doods, braaf, moralistisch. Als je een beetje afweek van de norm, kreeg je de wind van voren.
Bijna hetzelfde
Vegan of gereformeerd, dat vind ik bijna hetzelfde.
Uit 'Geloof in wantrouwen', 'Trouw' 24-12-1998
Ongrijpbaar fenomeen
Het was ook duidelijk dat de Nederlands hervormden een andere God kenden dan de christelijk gereformeerden en dat Jezus eerder voor de synodalen had geleden dan voor de vrijgemaakten. Vergeeft u het mij als ik hier wat namen door elkaar gooi, maar twintig verschillende protestantse gemeentes in één klein dorp hou je nu eenmaal niet gemakkelijk uit elkaar. Misschien was God daarom voor mij al snel een ongrijpbaar fenomeen. Ik kon me Hem wel voorstellen als een almachtige figuur, maar hoe Zijn gunsten over al die verschillende gezindten moesten worden verdeeld, bleef mij onduidelijk. Op catechisatie werd verteld dat er voor iedereen die van God had gehoord hoop was. Maar dat gold dan wel voor de God waarin wij geloofden; voor de rest van de wereld zag het er, bleek snel, belabberd uit.
Arjan denkt ...
Mijn relatie met God ‑ 's avonds bidden dat tandarts Mijnlieff door een akelige ziekte werd getroffen en mij dus de volgende dag niet in mijn kiezen kon boren ‑ had nooit zoveel voorgesteld. Ik heb een tijdje geloofd dat Hij alles zag. Als ik op zondag weigerde mee te gaan naar de kerk, zorgde ik er wel voor dat ik bij het raam wegbleef. Op de vraag van één van mijn zussen 'Waarom gaat hij niet mee?' luidde mijn vaders antwoord: 'Arjan denkt dat hij het beter weet dan God.'
Prachtige kapstok
Ik wil mijzelf geen zoeker noemen, maar ik ken een niet aflatende nieuwsgierigheid naar andere gedachten inzake het geloof. Bestaat God volgens u? Zo ja, hoe ziet Hij eruit? Zo nee, waar gelooft u dan wel in? Op een goede dag schreef ik de tien geboden over uit de Bijbel. Ik bedacht me dat ik daarmee een ideale interview-vorm had gevonden. Komen in dat rijtje immers niet alle vragen aan bod die ik er soms tijdens 'gewone' interviews met de haren bij sleep? Een prachtige kapstok waarmee ik bij iedere bekende Nederlander ‑ oud, jong, links, rechts, katholiek, humanistisch, joods of gereformeerd ‑ op bezoek kon gaan.
Begrijpen en weten
In zekere zin kan ik heimwee hebben naar toen. Ik begreep er weinig van, maar wist toch waar ik aan toe was. Nu begrijp ik veel meer, maar ben haast nergens meer zeker van. Als één ding mij opviel tijdens deze interviews, is dat dat het merendeel van de mensen die ik heb gesproken lijkt te twijfelen aan het bestaan van God.
Wantrouwen
Door de interviews ben ik er nog meer van overtuigd geraakt dat de God zoals hij mij door de Werkendamse gereformeerden is opgedrongen: de God voor wie je iedere dag weer op de knieën moet en die mensen die niet in Hem geloven laat creperen in de hel, niet kan bestaan. Of nee, laat ik het anders zeggen: dat Hij zijn plaats in ieder geval moet delen met een diep geworteld wantrouwen over alles wat met Hem te maken heeft. Het is niet zwart of wit.
Home --- Index citaten
Pagina gemaakt 8-6-2026, laatst bijgewerkt 9-10-2026