Aan God doen

voorkaft boekje

Ik nam dit boekje van Kuitert uit 1997 nog maar eens uit de kast. Door voorbije jaren heen heb ik alles wat Kuitert schreef gelezen. Ik merkte nu dat waar ik ooit rode oortjes van kreeg me nu redelijk onberoerd liet. Ik heb me het 'niet-weten' kennelijk redelijk eigen gemaakt. Kuitert heeft het over het menu van de maaltijd levensbeschouwing en over hoe ieder als bij een buffet zichzelf de ingrediënten kiest. Er zijn zoveel kraampjes op de relimarkt, dat mensen het zelfs moeilijk kunnen vinden om te kiezen.

Waarover men niet kan spreken, daarover moet men zwijgen (Wittgenstein). Maar over God zwijgt men niet, ook al kan men er niet over spreken omdat de gangbare controlemiddelen om dat spreken te toetsen ontbreken.

In het hoofdstuk 'Geloof als wankel weten' komt de vraag naar voren die vaak moeilijk wordt gesteld, namelijk: 'Hoe weet je dat?' Geijkte antwoorden spreken van de bijbel of van Jezus. Maar een 'Gods woord zegt ...' snijdt in wezen elk zinnig gesprek af. En wat is dan het verschil tussen geloof in kabouters en geloof in God? Ik herinner me uit mijn kinderjaren dat het verlies van het geloof in Sinterklaas ook de twijfel deed ontwaken waar het mijn geloof in God betrof. Twijfel die ik nog lange jaren goed de baas zou kunnen. Alles wat we over boven zeggen, komt van beneden, ook als we zeggen dat het van boven komt. Dat is de kern van wat Kuitert zegt.

Hij haalt een artikeltje van theoloog Lyttkens aan. Het verhaaltje gaat over een bisschoppenconferentie, waarin de voorzitter een koffiepauze inlaste. De prelaten waren nog maar net buiten, of met donderend geraas stortte de zaal in waarin ze zojuist met elkaar hadden geconfereerd. 'Verduiveld geluk gehad', zei de barkeeper. Maar de bisschoppen hielden het op god, die hen juist op tijd naar buiten had geleid.

Wat geloof ik? Ik weet het niet. Ik weet dat ik met heimwee terugkijk naar de tijd toen ik geloofde dat God mijn leven in zijn hand had, dat hij het was die me bewaarde en dat hij me impulsen gaf om tot daden te komen. Nu weet ik niet meer of er wel een God is, evenmin dus of mijn leven in zijn hand is (al hoop ik dat wel). Wel zie ik dat we als mensen verantwoordelijkheid hebben en kan ik niet geloven dat er in Al wat is geen hogere intelligentie zou zijn die dat heelal gecomponeerd heeft. Maar in dat geheel zie ik naast alle moois ook ontwikkelingen in de richting van catastrofe, waarin vooralsnog de mensheid niet in staat lijkt haar kwaad naar goed om te buigen.


Index chronol. en op trefw.

Pagina geschreven 15-6-2023.