De goede dood

Ik heb een paar maanden geleden al met Theo gesproken over euthanasie, de mogelijkheid zelf min of meer te bepalen wanneer het lijden ondraaglijk wordt en de keuze daarbij om het leven dan te stoppen. Ik vertaalde het woord euthanasie als 'het goede sterven'. Maar hij, jarenlang theologie gestudeerd, corrigeerde mijn vertaling: 'de goede dood'. Wat later, in ons gesprek met de huisarts, heb ik die optie aangekaart. De huisarts wilde hierin wel mee.

Nadat hij voor zichzelf besloten had, belde hij mij, een kort telefoontje, zoals meestal. Wat gezegd of gevraagd moet worden, dat zeg je of vraag je. Dat volstaat. Hij zei alleen maar dat hij euthanasie wilde als het niet meer zou gaan. Hij had zijn keuze bepaald.

Nog een paar maanden ging hij door met inleveren, kracht verliezen. Hij was niet bang, had vertrouwen. Hij bevestigde steun te vinden in zijn geloof. Geloven is er op vertrouwen dat wat je hoopt waar is. Er was contact met een dominee en hij was ingeschreven bij de kerk. Samen met zijn dochter en de dominee werkte hij aan zijn afscheidsdienst.

Toen ging het bergafwaarts en op zaterdagmiddag bezocht ik hem. Op mijn vraag hoe het ging, zei hij: 'Het is gebeurd.' Hij was zover. Hij gaf zich over. Hij wilde stoppen met leven. En na twee dagen wilde hij dat nog. Hij was kort en duidelijk, niet mis te verstaan. Precies zoals ik hem ken. Ik vroeg hem naar de hoogtepunten uit zijn leven. Van dieptepunten had ik weet genoeg. Zijn gezicht leek even op te lichten. 'Tuinarchitectuur', zei hij, 'en theologie'. De studies die hij had gedaan bleken de hoogtepunten van zijn leven. En ikzelf was het geweest die hem uiteindelijk bij die theologie had laten uitschrijven! Na het gesprekje stelde ik me voor dat het wellicht de laatste keer kon zijn dat we elkaar zagen en ik nam min of meer afscheid van hem. Afscheid nemen is ook een beetje doodgaan. Zo voelde het.

De volgende dagen bleef hij consistent in zijn doodswens, ook naar de huisarts en de scen-arts. Een keuze is een keuze, toch? Aan zijn wens bleek te kunnen worden voldaan en hij mocht kiezen uit twee dagen in de volgende week, maar hield ook de vrijheid nog uit te stellen. Hij koos voor de eerst mogelijke optie. Nu is hij in zijn laatste dagen. Rustig neemt hij afscheid van zijn kinderen, kleinkinderen en familie.

Ik werd gelukkig van de mooie betrokkenheid van zijn persoonlijk begeleidster in de beschermde woonvorm waar hij een appartement heeft. Ik heb door de maanden heen haar liefde voor hem zien groeien. Toen ik dat op een keer ook tegen haar zei, reageerde ze met: 'Ik weet niet ... Dat is vanzelf gekomen.' Dat 'vanzelf' zie ik als een soort van wonder. Wonderen maken geen geluid. Liefde is kijken en luisteren met het hart, geven van jezelf en vreugde in al het goede.


Volgende betr. Theo --- Vorige

Index chronol. en op trefw.

Pagina geschreven 16-6-2024