Ik lees 'Zarathustra spreekt' van Kader Abdolah. Zarathustra leefde rond naar wordt aangenomen 1300 v. Chr. Hij is grondlegger van het zoroastrisme, een religie die tegenwoordig nog de Parsi's in India als aanhanger heeft. Abdolah volgt in zijn boek Zarathustra, die in opstand komt tegen de willekeur van de vele toen bekende goden en die het geloof dat er slechts één hogere macht bestaat introduceert: Ahura Mazda (bet.: Heer van de Wijsheid). Ahura Mazda is de alwetende en goedaardige schepper van het heelal. Hier ligt een begin van het monotheïsme.
Wat me bij het lezen van Abdolah's onderzoeksverslag vanaf het begin opvalt, is dat er nogal wat analogieën zijn tussen de verhalen van deze godsdienst en dat wat de bijbel van de christenen leert en verhaalt. Overigens, het jodendom, het christendom en de islam, het lijkt allemaal met elkaar verweven. Ahura Mazda is dus de god van het goede. Ahriman is de geest van het kwade, de tegenstrever. De mens leeft tussen deze twee polen en moet leren voor het goede te kiezen. Zarathustra is de profeet van Ahura Mazda en hij is ook de messias. Hij wordt in zijn werk bijgestaan door zijn neef, Medyomah. Er is daarnaast ook een soort van boodschapper of knecht, Bahman (bet.: Goede Geest).
Zarathustra leeft met de essentials van alle tijden: wie ben ik, wat ben ik en waarvoor ben ik in deze wereld? Hij ontwikkelt als credo: Goede gedachten, goede woorden, goede daden. Talloos zijn in wat over hem geschreven is de parallellen met bijbelse verhalen, zowel uit het Oude- als het Nieuwe Testament. Ik noem er slechts een paar: Uit de bijbel kennen we het verhaal van hoe de vrouw van Potifar probeert Jozef te verleiden. Zo ook Soedabe, een jonge vrouw uit het harem van de koning. Zij probeert prins Siavash te verleiden en blijft achter met een stuk van zijn mantel. En dan de doortocht tussen muren van water, dwars door de zee. Ook Zarathustra moet zich een periode in eenzaamheid voorbereiden op zijn taak als messias en uiteindelijk wordt ook hij vermoord. En ten slotte: Vliegende paarden oftewel hemelse wezens doen me denken aan het bijbelboek Openbaringen.
De gatha's (vergelijk de Psalmen van het christendom) van Zarathustra gingen goeddeels verloren. Zijn volgelingen schreven in later tijd alsnog een heilig boek, de 'Avesta', waarmee zij probeerden Zarathustra's missie voort te zetten. De Avesta kent weer parallellen met de Veda's, de oude hindoeïstische heilige geschriften.
Het zou, lijkt me, heel goed kunnen dat onze bijbelverhalen bewerkingen zijn van de oude Perzische mythes rond Zarathustra. Als dat zo zou zijn, zijn ze feitelijk dus geen geschiedenis, maar mythologie.
Zie ook hier.
Pagina geschreven 12-11-2026, laatst bewerkt 14-11-2026