Benzodiazepinen (benzo's)

Benzodiazepinen zijn middelen die behoren tot een groep met sederende (kalmerende, slaap bevorderende) en anxiolytische (angst remmende) eigenschappen en worden op grote schaal voorgeschreven, in Nederland per jaar ongeveer 10 miljoen recepten. De stofnamen van deze middelen eindigen dikwijls op -pam. Vanaf 1 januari 2009 worden veel van deze medicijnen alleen nog vergoed door de ziektekostenverzekeringen als de arts op het recept een bepaalde code (B2 code: betreffende specifieke aandoeningen) vermeldt.

De effecten van benzodiazepinen zijn het gevolg van hun effect op de hersenen: sedatie, slaapbevordering, angstreductie, spierverslapping, geheugenverlies en nog een anti-epileptische werking. Veel middelen blijven lang in het lichaam werkzaam. De halfwaardetijd loopt bij geregeld gebruik in sommige gevallen op tot 100 uur, bijvoorbeeld bij chloordiazepoxide (Librium), clorazepinezuur (Clorazepaat, Tranxène), diazepam (Valium), prazepam (Reapam), flunitrazepam (Rohypnol). Een slaaptablet als nitrazepam heeft nog een halfwaardelijd van 20 à 40 uur, wat wil zeggen dat na deze tijd nog de helft van het middel in het bloed aanwezig is en na tweemaal deze tijd nog een kwart. Men dient bij benzo's voorzichtig te zijn met het gelijktijdig gebruik van alcohol en andere stoffen die de alertheid kunnen verminderen. Bij ouderen verhoogt BDZ-gebruik de kans op heupfracturen met 50 procent.

Bij langdurig gebruik, langer dan twee weken, treedt tolerantie op: men heeft een steeds hogere dosis nodig voor hetzelfde resultaat. Zo kan men gemakkelijk verslaafd raken. Als men dan wil stoppen, kunnen ontwenningsverschijnselen optreden. Daarom worden deze medicijnen niet meer vergoed voor angst- en slaapstoornissen, waarna sindsdien het gebruik met 15 procent is afgenomen.

Pagina geschreven 25 oktober 2010.