Ischias (heuppijn)

Ischias (ischialgie) is een zenuwpijn (neuralgie) in het gebied van de nervus ischiadicus (ischiaszenuw, grote beenzenuw, de langste zenuw in het lichaam die begint in het ruggenmerg en doorloopt via de bil langs de achterkant van het been) door een probleem op de plaats waar de zenuw uit het ruggenmerg komt, waarbij druk ontstaat op de (achter)wortels. De pijn kan door allerlei oorzaken ontstaan, zoals overbelasting van de rug, een hernia, maar ook door een gezwel of artrose. Vaak is overbelasting van de rug of een verkeerde houding aan de klachten voorafgegaan. Ook emotionele problemen kunnen bijdragen aan de klachten. Het begrip 'ischias' is geen diagnose, maar slechts een definiëring van de klacht, zonder daarbij een oorzaak aan te wijzen.

Kenmerkend is pijn vanuit de lage rug, doorlopend aan de achterkant van meestal één been, van de bil tot soms zelfs aan de voet (lumbosacraal radiculair syndroom, LRS). Deze pijn kan lopen en rechtop staan bijna onmogelijk maken en gaat vaak gepaard met lage rugpijn en pijnscheuten. De pijn wordt doorgaans versterkt door hoesten. Ook kan spierkramp in bil of been optreden en verminderde reflexen van knieën en enkels. Bij gevoelloze tenen of delen van de voet of tintelingen en bij spieruitval en verlies van controle op de sluitspieren van blaas en darm moet eveneens aan ischias gedacht worden, ook nog nadat de pijn verdwenen is.

Behandeling bestaat doorgaans uit pijnbestrijding en eventueel fysiotherapie. De klachten moeten meestal vanzelf overgaan. Is een hernia de oorzaak, dan kan soms een operatie nodig zijn.

Ischias moet onderscheiden worden van hernia nucleï pulposi (HNP), simpelweg hernia genoemd. Het begrip 'hernia' is wel een diagnose.

Pagina geschreven 30 juni 2012.