- schrijver en essayist (1938)
Uit 'Na het schrijven kwam het verdriet pas', interview n.a.v. het uitkomen van 'Rouwjournaal', 'Trouw' 6-7-2025, door Iris Pronk
Bang
Tijdens een wandeling met uw hond Sarah op de Ginkelse hei had u een mystieke ervaring. Hoe ging dat?
Zoals het er staat: met een laagstaande zon, licht explodeerde in mijn goede oog, mijn voeten waren mooi verlicht. Ik was daar helemaal alleen. Ik had misschien de hoop en de verwachting dat ik mee zou maken wat mijn vader heeft meegemaakt, een visioen. Dat ik uiteindelijk dan toch een teken van Gods aanwezigheid zou krijgen. Ik denk dat het een soort wensdroom is geweest.
Dat God toch bestaat en zich over u ontfermt?
Ja, een teken dat ik me geen zorgen hoef te maken. Mijn einde is natuurlijk ook nabij. Op een feestje sprak ik met Antoine Bodar, de rooms-katholieke priester en schrijver. Het geloof dat hij heeft, dat heb ik niet, of ik ben heel kleingelovig. Bij het afscheid zei hij: 'Nou Jan, we zullen wel zien wie gelijk heeft.' Toen werd ik heel erg beangstigd, ik dacht: zie je wel, je sterft en dan is er toch een tweedeling. Anderen mogen door naar de hemel en voor mij is het afgelopen, want ik heb niet geloofd. Op de Ginkelse heide gebeurde er iets met mij ... misschien was het een teken dat ik toch wel gezien word, maar dat gevoel is daarna weer weggeëbd. Dat is wat er dag en nacht in mijn hoofd zit: ik ben heel bang. Niet alleen voor het fysieke sterven, maar ook voor wat er daarna gebeurt.
Wat is dan uw angst?
Dat ik word geoordeeld en veroordeeld, dat ik toch te vaak aan mezelf heb gedacht.
Uit interview 'de Volkskrant' 17-8-2024 'Dit is te groot voor een mens':
God is een hunkering
Mijn boek ('Knielen op een bed violen') gaf nog één keer weer dat het leven een doorgangshuis is, uiteindelijk op weg naar God - hetgeen ik zelf nog steeds een beetje geloof, moet ik bekennen. God is een hunkering, denk je niet?
Mysterie?
Bid je weer?
Dat durf ik niet zo goed, want ik ben niet gelovig. Ik ben ook niet ongelovig. Ik ben een beetje klein-gelovig. Ik hoop dat er nog een mysterie is voorbij mijn leven. Dat hoop ik, maar als ik eraan denk, grijpt ontzetting mij aan.
Uit interview eo-tv 18-11-2022:
U bent nu 84. Hoe zou u afscheid nemen van het leven?
Na een lange stilte: 'Met het besef dat ik nog steeds geen zekerheid heb. Over de vraag of ik word opgevangen. Of het universum zinvol is. Of er een leidend beginsel is. Ik kan niet zeggen dat ik geloof, want ik weet het gewoon niet. Al ben ik wel dicht bij het ware, denk ik. Misschien moet ik me er verder niet druk om maken.'
Home --- Index citaten
Pagina gemaakt 17-8-2024, laatst aangevuld 8-7-2025