- journalist, programmamaker (1957), was gehuwd met Huub Oosterhuis
Uit 'Mens zijn in een gebroken wereld', 30-8-2020, zie dominicusamsterdam.nl
Wie één zeester redt
Een oude man die in de ochtendschemering langs het strand wandelde, zag een jonge man die zeesterren, gestrand bij eb, opraapte en een voor een terug de zee in gooide. Hij ging naar hem toe en vroeg hem waarom hij dat deed. De jonge man antwoordde dat de zeesterren dood zouden gaan als zij blootgesteld werden aan de ochtendzon. 'Maar het strand is nog kilometerslang en er liggen duizenden zeesterren, je kunt ze niet allemaal redden. Wat maakt het uit als jij je zo inspant?' De jonge man keek naar de zeester in zijn hand en gooide hem in de golven. 'Voor deze' zei hij 'maakt het wat uit.' Wie één zeester redt, redt de wereld. Omdat ieder mens uniek is, is ook de manier waarop we bijdragen aan het herstel van de wereld uniek. Bij de voedselbank werken, een jeugdelftal in de Bijlmer trainen, kopjes soep maken voor je buurvrouw, een politieke partij oprichten, voor ieder van ons ligt er een andere taak. Misschien is het goed om even stil te staan bij wat jouw, wat uw taak is.
Bestemming pas vinden wanneer ik ongehoorzaam ben?
Goed (God zag dat het goed was) betekende dat hij een wereld had geschapen waarin een keuze bestaat tussen goed en kwaad. Dat sluit mooi aan bij de innerlijke monoloog die Guus Kuijer ('De bijbel voor ongelovigen') in Adam plant: 'Ik at niet van de boom, want God had het me verboden, maar het gekke is dat ik tegelijkertijd dacht dat hij wilde dat ik zijn gebod overtrad. Zou ik mijn bestemming pas vinden wanneer ik ongehoorzaam was?'
Welke keuzes maak jij?
Na deze allereerste misstap klinkt de allereerste vraag in de bijbel en hij komt van God: 'Mens waar ben je?' Hij vraagt het Adam, maar Adam is niet alleen een roepnaam.
Adam betekent ook mens, mensheid. Het is dus niet alleen een vraag aan hem, maar aan alle mensen. Aan ons. En het is een ethische vraag. Waar sta jij, wat doe jij , hoe leef jij, welke keuzes maak jij, ben jij er voor de wereld of is de wereld er voor jou?
God is een proces
Door onze daden kunnen we breuken en breukjes repareren, een verloren orde restaureren, schade door mensen aangericht herstellen en misschien zelfs de onvolkomenheden die deel uitmaken van de schepping. Alles, maar dan ook alles wat een mens doet of laat, zo stellen de kabbalisten, veroorzaakt veranderingen in de wereld, maar ook in de relatie tussen mens en God. God is volgens de kabbala geen wezen met vaste eigenschappen, maar een proces dat zich ontvouwt in de daden van de mensen.
Maar wat is dan de kabbalistische visie op de zondeval? Die lijkt op die van Guus Kuijer. De slang heeft onze wereld mogelijk gemaakt. Was hij er niet geweest dan waren Adam en Eva tot in lengte van dagen in het paradijs gebleven en was er niets gebeurd. In de Torah staat dat mensen en slangen vijanden zijn. Slangen bijten in de hiel van mensen en mensen trappen op de kop van de slang. Maar die beet is nodig om de mens voort te stuwen in zijn ontwikkeling.
Opzoeken, de confrontatie aangaan
Die chassidische gedachte van herstel, zo leerde mij de rabbijn die ik interviewde, impliceert ook dat je het kwaad niet uit de weg mag gaan, maar op moet zoeken. Een mogelijkheid om van je angst te genezen is de confrontatie met de bron aangaan. Datgene wat je beangstigt tegemoet treden. Je inleven in het kwaad, zodat je je ook kunt inleven in de bevrijding.
Wij zijn het die de schepping mogen voltooien
Wij zijn het die handelend vorm aan de hoop moeten geven. Het zijn onze handen die moeten reiken en strelen, onze stemmen die moeten protesteren, troosten, zingen. Het is aan ons om het vuur van visioenen brandend te houden, niet afgestompt te raken door de kleine en grote zorgen van alledag, niet moedeloos te worden van hopeloze cijfers, ons niet te laten intimideren door cynici en makelaars in angst. Wij zijn het die de schepping mogen voltooien. En we kunnen het omdat wij daartoe geschapen zijn. Omdat het onze bestemming is.
Home --- Index citaten
Pagina gemaakt 19-11-2025