- cabaretier en zanger (1954)
Uit 'Oldtimer Herman Finkers voltooit monnikenwerk aan Twentse bijbel: Ik heb mazzel dat ik er nog ben', 'Tubantia' 2-11-2026, door Herman Haverkate
Vijf jaar werkte Herman Finkers aan de herziene heruitgave van de 'Biebel in de Tweantse Sproake' van Anne van der Meiden.
Vrachtwagen
Het Nederlands zag hij (Anne van der Meiden) als een vrachtwagen, ongeschikt voor de kleine wegen van het platteland. Om die te bereiken, is een 'schoefkoar' nodig: de modersproake.
Snappen en weten
Het leek aanvankelijk een vrij eenvoudige klus. Maar dat viel tegen. Ik had geen idee waaraan ik begon. Katholieken zoals ik weten niet zoveel van de Bijbel. In mijn laatste programma heb ik er nog een grap over gemaakt: 'Protestanten weten veel meer van de Bijbel dan katholieken. Ze snáppen het wat minder, maar ze wéten er veel meer van.
Een rotboek
'Ik geleuf dat ik van mien geleuf val', zei mijn moeder toen ze hoorde wat koning David allemaal had uitgevreten. En mijn vader zei: 'Et is gewoon ’n rotbook.'
Je zou er atheïst van worden
Het (de boeken van het Oude Testament) leken wel opleidingsboeken van de slagersvakschool in plaats van verhalen over een God van liefde. Er wordt gemoord bij het leven. 'Doodsloan, dat doo'j nich', luidt het gebod van God. Nou, ik kan je vertellen: als er één zich niet aan zijn eigen geboden houdt, dan is het God zelf. Hij is jaloers, kleingeestig en wraakzuchtig. Zelfs massa's kinderen worden doodgemaakt. In Deuteronomium 7 roept hij op om alle volken die een moedergodin vereren uit te roeien. Tegenwoordig noemen we dat genocide. Je zou er atheïst van worden.
Alles anders
Ik denk ook dat je al die verhalen zo (als poëzie) moet lezen. Niet te letterlijk. Bibliolatrie noemen ze dat, verafgoding van een boek. Ik heb het daar vaak met Anne zelf over gehad. 'Et is ammoal biej wieze van sprekken', zei hij altijd. In het Oude Testament vormt de mens God naar zijn eigen beeld en gelijkenis, in plaats van andersom. In het Evangelie laat Hij zichzelf zien. Dat is een hele ommekeer. Je ziet het meteen al bij zijn (Jezus') geboorte. Jozef en Maria, zijn ouders, waren een gebroken gezin en asielzoekers in Egypte. Hij werd geboren in schande, want Maria was niet in verwachting van Jozef. Dan besef je onmiddellijk: hier wordt alles anders.
Uit 'De verwondering', kro-ncrv-tv 1-11-2026, door Annemiek Schrijver
Andersom
Er staat (in het Oude Testament) 'God schiep de mens naar zijn beeld', maar dat is eigenlijk godslasterlijk. Want dat beeld dat van God geschetst wordt - als ik God was, zou ik niet willen dat er zo over mij werd gepraat. Dus ik denk dat de mens God schiep naar het beeld van de mens, dus jaloers, wraakzuchtig, kleingeestig, groot ego.
Van kro-ncrv.nl, oktober 2026
De God van het Oude Testament
In de huidige tijd zou de God van het Oude Testament voor het Internationaal Strafhof worden gesleept.
Uit het liedje 'Daarboven in de hemel':
De hemel is iets achterhaalds;
Er wacht ons boven niets.
De hemel, wees nou eerlijk,
Is een verzonnen iets.
Maar de 40ste van Mozart en de liedjes van Jacques Brel
Zijn ook ooit verzonnen, toch bestaan ze wel.
Iets kan zijn verzonnen en daardoor juist bestaan.
Dat soms iets niet verzonnen is, neemt men zomaar aan.
Uit interview 'Trouw' 30-9-2023 'Ik ben een traag geval', door Rahul Gandolahage
Handig
God kun je overal voor inzetten. Dat is handig.
Traag
Als d'r iemand traag is, is het Jezus Christus zelf wel, hè. Hij is nog steeds niet terug.
Uit 'De Tien Geboden van Herman Finkers: Ik wil niet winnen, ik wil samen hoger klimmen', interview in de reeks 'Tien Geboden', 'Trouw', 8-2-2020, door Arjan Visser
Nou praten we weer
Nou, ik ben absoluut geen fan van de Tien Geboden. Ja, wel als kapstok voor dit interview hoor, maar als leidraad voor het leven? Nee. Wat een deprimerend verhaal. Gij zult niet dit, gij zult niet dat, je moet zus of je moet zo ... In de katholieke Tien Geboden zoals ik ze heb geleerd, luidt het eerste gebod: Gij zult geen afgoden vereren, maar Mij alleen aanbidden en boven alles beminnen. En als je de context erbij pakt en leest wat er in Deuteronomium, hoofdstuk 5 vers 9 wordt gezegd over die afgoderij, dan schrik je je helemaal een hoedje: '... want Ik, Jahwe uw God, ben een jaloerse God, die de schuld van de vaders wreekt op hun kinderen tot in het derde en vierde geslacht van hen die Mij verwerpen.' Gezellig type, die Jahwe, niet echt iemand die je er tijdens het carnaval bij wil hebben! Gelukkig heeft Jezus die Tien Geboden uiteindelijk in één ontroerend mooie opdracht samengebracht: 'dat gij elkander liefhebt; gelijk Ik u liefgehad heb.' Kijk, nou praten we weer.
Euthanasie
Ik vond het afschuwelijk om mijn moeder, van wie ik zielsveel hield, zo te zien eindigen en dacht: zou het niet juist een daad van liefde zijn geweest om haar wat meer te helpen, zodat het sterven niet zo enorm lang hoeft te duren? Sindsdien is voor mezelf euthanasie een reële optie geworden; ik heb de verklaring al klaarliggen.
Alle autoriteit verloren
Ik heb een keer een pastoor horen zeggen dat de kerk zo snel mogelijk bij de mensen tussen de lakens vandaan moest komen. Dat was me uit het hart gegrepen. Misschien heeft het naar boven halen van al die gruwelijke misstanden zo toch nog een positieve kant: de katholieke kerk heeft op dat gebied nu alle autoriteit verloren. Voortaan kunnen ze zich dus weer op de mystiek gaan richten, op het contact met God, en de naastenliefde. De zaken tussen de lakens kan men beter aan de mensen zelf overlaten.
Dan kan ik wel inpakken
In Mattheüs 5 vers 28 zegt Jezus: 'Al wie naar een vrouw kijkt om haar te begeren, heeft in zijn hart al overspel met haar gepleegd.' Nou, dan kan ik wel inpakken, want hoe kan ik nog naar koningin Máxima kijken zonder af en toe per ongeluk te denken hoe het zou zijn om na elf uur 's avonds even Willem-Alexander te wezen?
Uit 'Ik vind het leven niet erg, maar je moet er geen gewoonte van maken', interview in 'De Volkskrant' 7-2-2020, door Eva Hoeke
Haal alles eraf
Mensen uit het westen hebben vaak veel omhaal van woorden nodig. Bij cabaretiers zie je dat ook. Ze hebben een enorme vloed aan woorden, maar daar moet je zelf de essentie uithalen. Ik denk juist: haal alles eraf, dan hou je precies het goede over. Ik heb liever dat je eerst een tijdje niks zegt en dan, báf, het goede tevoorschijn tovert, dan de hele tijd dat geratel.
Te klerikaal
U maakt hen (de katholieke kerk) wel duidelijk wat u van de kerk vindt.
Ik vertel ze dat de kerk naar mijn mening te klerikaal is. Het gevoel van: wij moeten de mensen wat leren. Maar er is ook een weg terug. Zoals mijn publiek mij wat kan leren, zo kan de kerk ook leren van leken. In veel kerken gebeurt dat al wel, maar ...
Allemaal absurd
Ik denk wel na over de eeuwigheid. Daar kom je niet uit, dus dan zoek je manieren om daarmee om te gaan. Met het Missa Mysterium bijvoorbeeld, dat poogt contact te maken met alles wat buiten de tijd ligt. Zo zeggen we dat in het Twents als iemand dood is: hij is de buiten de tijd. Een eucharistieviering is een vorm om met dat mysterie om te gaan. Tegelijkertijd is het absurd. Je houdt het brood omhoog en zegt: dit is het lichaam van Christus. Eén God die uit drie personen bestaat, Maria die haar eigen schepper heeft gebaard, allemaal absurd. Zo werkt het ook met grappen: humor houdt zich ook bezig met het absurde van het leven. Dat lucht op.
Prettig
Maar zo'n angstige gedachte is dat toch niet, dat het leven eindig is? Het lijkt me juist wel prettig. Het lijkt me alleen niet logisch. Ik kan me gewoon niet voorstellen dat deze werkelijkheid waarin wij zitten, uiteindelijk de alfa en omega blijkt te zijn.
Er geen gewoonte van maken
En reïncarnatie?
Nee, daar moet ik niet aan denken, dat het hele gesodemieter weer van voor af aan begint. Ik zeg altijd maar zo: ik vind het leven niet erg, maar je moet er geen gewoonte van maken.
Uit oudejaarsconference 2015:
Homoseksualiteit een wonder
Homoseksualiteit is tegennatuurlijk, zegt de katholieke kerk. Ja, net als lopen over het water en na een paar dagen weer opstaan uit de dood. Ik bedoel: Je zou kunnen concluderen dat homoseksualiteit eveneens een wonder is. Maar op dat idee is de Heilige Stoel nog nooit gekomen.
Uit 'De verwondering', kro-ncrv, jan. 2019, door Annemiek Schrijver
Over het dooie punt heen
Sterven, daar verheug ik me niet op, maar dood zijn lijkt me niet zo'n probleem. Je moet over het dooie punt heen.
Wederkerigheid
Ze zeggen altijd dat God liefde is en liefde vraagt toch om wederkerigheid. Anders bloedt 't dood.
Godslasterlijk
Je zonde kan nooit tegen de goedheid van God op. Als je dat wel denkt, ben je godslasterlijk bezig.
Mooie zoektocht
Ik wil niet mensen per se een boodschap meegeven. Want ik vind: de mensen moeten zelf hun eigen boodschap bepalen aan de hand van de vraag 'waartoe ben ik op aarde?' En als ze dat niet weten, moeten ze daar maar een mooie zoektocht van maken.
Uit Adieu God (EO), 7-7-2019
Wat dan ook
Voor mij is God diegene die werkelijk bestaat, wat het dan ook is.
Je voelt
Je voelt het bizarre en het absurde van dit bestaan.
Ik weet niet
Aan die uiteindelijke waarheid heb ik nooit getwijfeld. Ik weet alleen niet wat het is.
Het ongerijmde
Omdat het bestaan bizar is, moet je ook het absurde, het ongerijmde centraal stellen in het geloof.
Met God te doen
God zit in alles, dus ook in het lijden. Ik heb met God te doen in plaats van dat ik hem ter verantwoording roep.
Godslastering
Godslastering is het als je God begrijpelijk maakt of als je spreekt namens God.
Komt goed
Ook al is er geen hiernamaals, dan komt het nog wel goed.
Uit 'Het vermoeden', Ikon-tv 2006, door Annemiek Schrijver
Vermoeden
Je kunt beter God vermoeden dan Hem bestuderen.
Aanvoelen
Je kunt de waarheid niet beredeneren, je kunt hem aanvoelen.
Lijden
Alles wat wij kennen, is het lijden van God.
Eenzaam
Het is een eenzame God. Hij schreeuwt om hulp. Hij redt het alleen niet.
Uit 'Katholiek Nieuwsblad' 20-12-2023, interview door Anton de Wit
Gepaste afstand
Liturgie in het Nederlands wordt zo letterlijk. Er moet iets tussen, om niet misleid te worden door de letterlijke boodschap. Anders is het alsof je van zo dichtbij naar een schilderij kijkt, dat je alleen nog de verf ziet in plaats van wat het voorstelt. Het gaat om gepaste afstand. Mozes bedekte ook z'n gezicht toen hij God zag. Het is vanuit dat besef van het hogere, dat een jood een keppeltje draagt, een moslim zijn schoenen uitdoet in de moskee, en wij katholieken een kruisje slaan.
Zij schiep haar Schepper
Ik vind dogma's juist heel belangrijk. Dogma's zijn prachtig. Neem nou het dogma van Maria als Moeder van God. Voor mij is dat zelfs de kern van het katholieke geloof, de navel die alles bij elkaar houdt. Zij is niet zomaar zoals in de protestants-christelijke kerken een toevallige draagmoeder die even nodig was - nee, zij schiep haar Schepper. Schitterend toch?
Iets dat overstijgt
Je moet het geloof vergelijken met een muziekstuk, of met een gedicht. Iedereen hoort er wat anders in. En dat moet ook zo. En toch is er iets dat alles bij elkaar houdt, iets dat de verscheidenheid aan opvattingen in de kerkgemeenschap overstijgt.
Pagina laatst bijgewerkt 2-11-2026
Home --- Citatenindex